Araç Değer Kaybı

Araç Değer Kaybı Tazminatı Nedir?

Kaza Sonrası Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır? (2026 Güncel Rehber)

Trafik kazası sonrası aracınız onarılsa bile, ikinci el piyasasındaki değeri düşer. İşte bu düşüş, araç değer kaybı tazminatı olarak kusurlu taraftan talep edilebilir.

Bu yazıda;

• Araç değer kaybının ne olduğunu

• Kimlerin talep edebileceğini

• Araç değer kaybının nasıl hesaplandığını

• Sigorta şirketinden nasıl tahsil edileceğini

• Ankara’da araç değer kaybı avukatı ile çalışmanın avantajlarını net, sade ve uygulamaya dönük şekilde anlatıyoruz.

  
  

İnsan topluluklarının bireysel yaşantıdan toplumsal yaşama geçmesiyle birlikte yaşamı düzenleyen kurallar ekseninde buluşturmak toplumsal yaşamın devamlılığı için zorunluluk haline gelmiştir. Toplumsal yaşamı düzenleyen kuralların en önemlisi trafik kurallarıdır. Hayatın akışında trafik olgusu, aktivite, tehlike ve sorumluluk olarak hep yer almaktadır.

Metropol ve büyük şehirlerde yaşamın önemli unsuru ulaşım araçları insan yaşamını kolaylaştırırken diğer taraftan yeni sorunlar üretmektedir. Bu sorunların en belirgin dışa vurum şekli ise trafik kazalarıdır. İnsan hayatını olumsuz yönde etkileyen ve ekonomik kayıplara neden olan tüm riskleri güvence altına almak zarar veren etkenleri elimine etmek insanca yaşamın standardını sosyo – ekonomik yapı içinde risklerin gerçekleşmesi nedeniyle doğabilecek ekonomik yıkımlarını azaltmak engellemek Sigorta sisteminin amaçlarındandır.

Sigorta; Toplumu oluşturan bireylerin, kendilerini, mal varlıklarını, ailelerini, sosyal ve ekonomik, yasal sorumluluklarını tehdit eden riskleri kontrol altına almayı para ile ölçülebilir maddi varlıklarını belirli bir prim karşılığı Sigorta Şirketi tarafından üstlenilen işlemler bütünüdür. Kazaların sonucunda maddi hasarlar veya can kayıpları yaşanmaktadır.

Kazanın oluşabilmesi için motorlu taşıt trafiği, trafik ve yol güvenliği hususundaki tüzükleri konu yapan arazi yolların birinde gerçekleşmesi veya başlangıcının orda olması, olay sonucunda yaralanma, ölüm veya maddi hasarı olması ve hareket halinde olan en az bir aracın olaya karışması gerekmektedir.

Araç Değer Kaybı Nedir?

Kazanın oluşmasında yol, hava gibi çevre faktörleri; karakter, motor beceri, işitsel görsel algı, yaş gibi sürücünün içsel özellikleri; alkol, ilaç kullanımı, kafein, uyku ve stres gibi sürücünün dışsal özelliklerini; araç cinsi, türü ve genel özellikleri gibi kavramları iyi anlaşılması ve analiz edilmesi gerekmektedir. Kazalar konumlarına, sonuçlarına, araç sayısına ve meydana geliş biçimlerine göre sınıflandırılmaktadır. Trafik kazalarının iyi yorumlanması ve incelenmesi kaza sonrası meydana gelen değer kaybının iyi anlaşılmasında ve hesaplanmasında önemli bir değişkendir. Kısaca tanımlanacak olunursa kazaya karışan aracın kazadan önceki ikinci el piyasa fiyatı ile kazadan sonraki ikinci el piyasa fiyatı arasındaki farklılıktır.

Günümüz Türkiye’sinin önemli sorunlarından olan trafik kazaları sonucu ortaya çıkan maddi ve manevi kayıpların içeriğinde bulunan ticari değer düşüklüğü veya değer kaybının anlamı; Motorlu aracın kaza veya benzer olay ile hasar gördüğünde, teknik bağlamda aracın tam ve uygun onarılmasına karşın araçta kalabilecek gizli hasar ve psikolojik olarak hasarlı araç kusur algısı, ikinci el pazar şartlarında piyasada benzer kazasız araç değerinden daha düşük değerlendirilmesi sonucu oluşan fiyat, bedel farkı aracın teorik değer kaybettiği anlamında yorumlanmaktadır.

Yargıtay'ın yerleşik, istikrarlı içtihatlarına göre; Motorlu aracın kaza öncesindeki hasarsız piyasa rayiç değeri ile onarım sonrası piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak belirtildiği bilinmektedir. Hasarlı trafik kazaları sonucunda aracın piyasa değerinde azalma olur. Bu kavram, hasar alarak onarım gören bir aracın ikinci el piyasa değerindeki düşüşü ifade eder. Zira, kazaya karışıp hasar gören aracın, en iyi şekilde tamir edilmiş olsa bile TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kayıtlarında yer alacak kaza nedeniyle, piyasa değişim değerinde bir düşüş olacaktır. Ancak, bir aracın kazaya karışması sonucu bir parçasının boya işlemi görmesi üzerine, aracın yeniden kaza geçirmesi halinde değer kaybı söz konusu olmazken; hasarlı parçanın değişmesi değer kaybına yol açmaktadır.

Araç değer kaybı; trafik kazası sonrası aracın hasar görmesi nedeniyle, onarılmış olsa bile piyasa değerinde meydana gelen düşüştür.

📌 Önemli:

• Aracın tamir edilmiş olması, değer kaybını ortadan kaldırmaz.

• Hasar kaydı, aracın satış değerini düşürür.

👉 Bu kayıp hukuken tazmin edilebilir bir zarardır.

Değer Kaybı = Araç Piyasa Değeri x Hasar Oranı x Değer Kaybı Katsayısı

Bu formülde, araç piyasa değeri aracın kaza öncesindeki ikinci el değerini temsil eder. Hasar oranı, kazanın ciddiyetine göre belirlenir ve değer kaybı katsayısı ise aracın yaşı, kilometresi ve hasarın boyutuna göre değişir. Buna göre kazaya karışan aracın, kazadan önceki ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki düşüş farkına “araç değer kaybı” denir.

Hukukumuzda öncelikle Yargıtay kararları ile yer bulmuş olan bu tazminat kalemi, 14 Mayıs 2015 tarihli Resmi Gazete’de T.C. Başbakan Yardımcılığı (Hazine Müsteşarlığı) tarafından yayınlanan ve 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 5.maddesi düzenlemesi ile norm olarak da düzenlenmiştir. “Maddi Zararların Teminatı” başlıklı 5. maddeye göre: “Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybi, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.”

Araç Değer Kaybı Kimden Alınır?

Araç değer kaybı, hasar gören aracın piyasadaki değişim değer durumunu niteleyen bir kavramdır. Bu kavram, hasar alarak onarım gören aracın ikinci el piyasa değerindeki düşüşü ifade eder. Zira, kazaya karışıp hasar gören aracın, en iyi şekilde tamir edilmiş olsa bile, TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kayıtlarında yer alacak kaza kaydı nedeniyle, piyasa değişim değerinde bir düşüş olacaktır. Ancak, bir aracın kazaya karışması sonucu bir parçasının boya işlemi görmesi üzerine, aracın yeniden kaza geçirmesi halinde değer kaybı söz konusu olmazken; hasarlı parçanın değişmesi değer kaybına yol açmaktadır.

Araç değer kaybı taleplerinde, öncelikle, kazanın çift taraflı olması gerekir. Çift taraflı bir trafik kazasında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan Karayolları Trafik Kanunu gereğince;

• Zarar veren sürücü,

• Aracın işleteni,

• Varsa bağlı olduğu teşebbüsün sahibi,

  Müştereken ve mütesselsilen sorumlu olurlar. Bunun yanı sıra;

• Zorunlu mali mesuliyet sigortacısı,

• Aşan kısım yönünden eğer var ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı da sorumlu olur.

  
  

Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. Maddesine göre; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve mütesselsilen sorumlu olurlar.” Kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere, burada kabul edilen sorumluluk, tehlike esasına dayalı kusursuz halidir. Bu kapsamda, sorumluluk kusura dayanmadığından, işletenle araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi veya eylemlerinden sorumlu oldukları kimseler, hiçbir kusurları bulunmasa dahi ortaya çıkan zararlardan sorumlu olacaklardır.

Araç değer kaybı kavramı, kazalı aracın (parçaları daha yenisi veya orjinali ile değişse dahi) kazadan önceki değerine nazaran mali bir kayıp yaratması düşüncesi ve beklentisi ile ortaya çıkmıştır. Buna göre, daha az kusurlu taraf, daha fazla kusurlu tarafa ve/veya sigortacısına haksız fiilden kaynaklı gerçek bir zararın tazmini talebini yönelmektedir. Kısaca kazaya karışan aracın, kazadan önceki ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki düşüş farkına “araç değer kaybı” denir. Esasen her aracın ikinci el piyasa değerinde, trafiğe çıktığı andan itibaren kaza yapmasa dahi modelinin eskimesi, parçalarının yıpranması, kullanım ömrünü tamamlaması gibi nedenlerle doğal bir düşüş vuku bulmaktadır. Değer kaybı kalemi ise, bu doğal değer eksilmesinden farklı olarak, kaza sonucu araçta meydana gelen ani düşüşün tazminine yönelik bir zarar kalemidir.

Trafik kazasında kusurlu veya daha fazla kusurlu olan taraf, kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusuru bulunmayan araç sahibinin zararını karşılamakla yükümlüdür. Dolayısıyla, araç değer kaybına ilişkin talepler, meydana gelen kazada haksız (kusurlu) olan tarafa ve dolayısıyla da trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı öne sürülecektir. Bu taleplerin ise, ilgili sigorta şirketine yazılı bir şekilde sunulması gerekmektedir. Üçüncü başvuracağı kişi ise aracın sahibi bir yerde çalışıyor ise o şirketin sahibi araç işleten sorumluluğu ile değer kaybını talep edebilir.

Araç Değer Kaybı Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Değer kaybı, hasarlı trafik kazaları sonrası aracın değerinde meydana gelen azalma olarak tanımlanabilir. Araç değer kaybı, bir motorlu aracın kazadan önceki hasarsız piyasa sürüm değeri ile kaza sonrası onarıldıktan sonraki değeri arasında oluşan farktır. Kazaya uğrayan aracın, hiç hasar almamış gibi kabul edilmesi ve satılması zor olacağı aşikardır. Bu durumda kazada %100 kusuru olmayan araç sahibinin aleyhine bir durum olacak ve aracının piyasa değerinden ucuza satmak zorunda kalacaktır. Kararlarda da belirtildiği üzere; onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araç, hiç hasar görmemiş araç değerinden düşük değerde olur. Bu durumda da araç değer kaybı söz konusu olur. Araç onarılmış olsa da satılmak istendiğinde aracın kaza geçirdiğini öğrenen alıcı istenen parayı vermeyecektir. Araç değer kaybı ile de bu fark karşı tarafın kusuru oranında karşı taraftan istenebilecektir. 14.05.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında, değer kaybı başvurularında kullanılacak hesaplama metodu 4 ana başlık içermektedir. Bunlar:

• Kaynaklı ana parçalarda değişim,

• Kaynaklı ana parçalarda düzeltme,

• İlk iki bölümde yer almayan parçalar,

• Boya uygulanan aksamlar olarak belirtilmiştir.

Ancak, araçtaki değer kaybının tespiti için her somut olaya uygulanabilecek standart bir formül yoktur. Pek çok değişken araçtaki değer kaybını etkileyebilmektedir.

Araç değer kaybı hesaplama, trafik kazaları sonucunda onarım gören araçların ikinci el piyasa değerlerinde meydana gelen azalmanın hesaplanmasıdır. Trafik kazası sonrasında yaşanan zarara bakılmaksızın, araç ne kadar kusursuz bir şekilde tamir edilirse edilsin, araç değer kaybı kaçınılmazdır. Tramer (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kaydına sahip olan araçların, ikinci el değerleri düşmekte ve satışları da daha zor hale gelmektedir. Kaza sonrası onarıma tabi tutulan bir araca teklif edilen bedel, hiç kazaya karışmamış ve iyi koşullarda kullanılmış benzer araçlara kıyasla daha düşük olma eğilimindedir. Bu nedenle, kaza sonucu araçta meydana gelen değer kaybının telafisi önemlidir.

Mevcut hesaplamalarda farkın ortaya çıkmasında ana etken rayiç değerin tespitinden kaynaklanmaktadır. Kasko araç listesinde yer almayan parçaların piyasa rayiç bedelinin tespiti için ise piyasa analiz yöntemi kullanılmaktadır. Buna göre;

• Kazaya karışan aracın piyasadaki tercih durumu,

• Hasarın boyutu,

• Aracın üretim yılı,

• Marka ve model bilgisi,

• Aracın kilometresi,

• Hasar geçmişi ve niteliği,

• Aracın kilometresi,

• İşlem gören parçaların niteliği ve sayısı,

• Trafiğe çıkış tarihi dahi araçtaki değer kaybının miktarını etkileyebilmektedir.

Bu konuda Yargıtay şu şekilde yol göstermektedir: “Araçta meydana gelen değer kaybının; Aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısmın özellikleri dikkate alınarak, kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir.”

Kaza geçiren aracın, kaza tarihindeki hasarsız piyasa değeri ile hasarlı haldeki piyasa değeri arasındaki farkı belirlemek için aracın modeli, markası, özellikleri, kaza sonrası aracın hasarı, kaza nedeniyle yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı birlikte değerlendirilerek araç değer kaybı hesaplanır. Kazada hasara uğrayan parçaların daha öncesinde hasara uğramamış parçalar olması gerekir. Kaza nedeniyle hasarlanan parçalar, öncesinde de hasara uğrayıp onarılmışsa araç sahibi bu hasarlı parçalar doğrultusunda araç değer kaybı talep edemez. Araç değer kaybı talep edilirken bazı belgelere gereklidir. Bu belgeler; kaza tespit tutanağı, kusur oranlarını gösteren tutanak, hasarı gösteren ve her açıdan çekilmiş fotoğrafları, onarımla ilgili parça ve işçilik faturaları, araç Ruhsatları, sürücü ehliyeti ve kimlik belgesi, araçların ZMMS poliçeleri, kasko poliçeleri ve sair belgelerdir. Bu belgeler ile öncelikle sigorta şirketlerine başvurulması gerekmektedir.

Neden Dal Hukuk & Danışmanlık?

• Trafik kazaları ve tazminat hukuku alanında deneyim

• Ankara merkezli hızlı takip

• Şeffaf ve müvekkil odaklı yaklaşım

  
  

Trafik kazaları sonucunda meydana gelen gerek maddi, fiziki gerekse manevi zararların giderilmesi, tedavi giderlerinin talep edilmesi, sakatlık ve/veya ölüm halinde meydana gelecek zararın giderilmesine ilişkin davalar ve buna bağlı ceza davaları Dal & Hukuk Danışmanlık tarafından takip edilmektedir. Ankara araç değer kaybı ve tazminat avukatı olarak müvekkillerimizin yaşadığı trafik kazaları sonrasında kendilerine hukuki destek sağlamaktayız.

📞 Araç değer kaybı tazminatınızı almak için hemen bizimle iletişime geçin.